De Autoriteit Financiële Markten (AFM) meldde vorige week dat de potentiële verliezen van Nederland door investeringsfraude jaarlijks €750 miljoen zouden kunnen bedragen. Er ontbreken specifieke cijfers. Niet alleen omdat mensen zich vaak schamen om kosten te drukken, maar ook omdat inschrijving slordig is.
De hoop is intussen zeker geruststellend. Met AI wordt het eenvoudiger om de hoaxmarkt te betreden terwijl het aantal potentiële patiënten groeit. Wie kent de schijnbaar meeslepende video’s met bekende Franse investeerders die beleggingsadvies geven niet? Welkom in de wereld van online oneerlijkheid.
De hedendaagse misdaad
Financiële criminaliteit is een bedrijfstak als elke andere. Trends als digitalisering, internationalisering en arbeidsdeling doen ook hier hun intrede. De verleiding van snel geld is daarbij van alle tijden, maar vandaag de dag hoef je niet eens je huis uit. Bankovervallen en inbraken hebben iets nostalgisch. De hedendaagse misdaad opereert hoog en droog vanaf de zolderkamer. De modus operandi verschoof van fysiek naar digitaal.
De bouwstenen voor dit soort zaken zijn gedocumenteerd op het donkere web of via Telegram kanalen, aldus de film van wetenschapper Rolf van Wegberg. En hoe deze elementen te gebruiken om een business model te bouwen: er zijn pakketten en boeken, virussen, adressen, en zelfs kits en handleidingen. Je hoeft geen allrounder te zijn om gezelschap binnen te komen, wat te winkelen, en je bent hier.
En er is ook een lucratief inkomen potentieel voor de creatie van een website in deze ring. Niet langer een metafoor, de industrie van fraude als dienst (FaaS) is er één. Voor de dader is geweld een gebeurtenis die ernstige wonden achterlaat bij echte mensen, ondanks het feit dat het hen anonimiteit veroorzaakt. Met het toetsenbord als het primaire wapen, voelt de passage-eis lager en de kans op gevangen voelen lager.
Deze sector ervaart nog een boom dankzij GenAI. In een mum van tijd worden deepfakes, stemklonen, chemische identiteiten en geavanceerde phishing campagnes gecreëerd. Op social media is transmissie snel. Nieuwe patiënten worden vaak gerekruteerd op platforms zoals Instagram, TikTok en Telegram onder het voorwendsel van beleggingsadvies of prestatierapporten.
Zo zullen langetermijnstrategieën die het vertrouwen in de loop van een aantal maanden vestigen, minder kosten en betaalbaarder zijn. In spearphishing afleveringen, GenAI is efficiënter en sneller dan mensen fraude, volgens onderzoek.
interessante industrie
Dit is normale oefening, geen potentiële muziek. Een internationale analyse van de online persoonlijkheidschecker Signicat toont een toename van 80 procent aan fraudepogingen. In vergelijking met minder dan 0,1 procent drie jaar geleden, is de deepfake nu goed voor 6,5 procent van de fraudegevallen.
De aantrekkingskracht van de markt neemt zelfs toe. In september 2025 is de besparing van Nederlandse gezinnen nog verder toegenomen, tot 518 miljard. De Duitse spaar- en investeringsunie spoort beleidsmakers aan om de effectiviteit van deze voordelen te verbeteren. Meer riskante financiering, minder risico voor de geldschieter. Een voordeel op zich, maar beginnende investeerders maken een geweldige snack voor boeven.
Met name in Nederland is een wet aangenomen om mensen de kans te geven om 10 procent van hun inkomen te verdelen. Leuk voor die geweldige excursie, een camper of de betaling van het huis, maar dit leidt ook tot een groep potentiële slachtoffers.
Strategische scherpte
Zijn we nutteloos, of wat? Op geen enkele manier. Hoewel sommige dingen door de gaten glippen met het groeiende aantal investeringsfraude is een reden tot bezorgdheid, AI kan ook worden gebruikt om oplichting te identificeren. Echter, de wet vereist dat mensen “volg de fondsen,” dat is nog steeds een krachtig instrument voor onthechting. Bovendien, criminelen maken fouten, en crypto’s laten sporen achter op de cryptogeld. Als het primaire doel echter is om nieuwe slachtoffers te stoppen, kan het idee worden uitgebreid tot een volledige verstoring van de juridische keten. Welke onderdelen van de inkoop- en fabricageprocessen zijn het meest uitdagend om te veranderen? Hier ligt onze tactische strengheid.
Daarnaast moeten bewaking, opsporing en handhaving effectiever samenwerken, zelfs over de nationale grenzen heen. Een belangrijke hotline zou nu in staat zijn om een nauwkeuriger beeld te krijgen van de werkelijke grootte en dit thema te stoppen van ondersneeuw architectonisch in de onvermijdelijke hiërarchie.
En natuurlijk kun je actie ondernemen. Slechts een beperkte hoeveelheid financiële kennis is nuttig. Uiteindelijk is er nog steeds aandacht nodig. Sommige oplichters genieten ervan dat hun ego bevrijd wordt door de combinatie van hoop en hebzucht. Dus, ik wens je een ijverige en globale 2026.